Thứ năm, 19/10/2006, 08:41 GMT+7

Một ngày làm việc của Jing Jing bắt đầu bằng một cái click chuột. Công việc của cô có thể được mường tượng qua những từ ngữ cực kỳ thời thượng như E-commerce (thương mại điện tử), C2C retail (Customer-to-customer - Bán lẻ trực tiếp từ khách hàng đến khách hàng), hay SOHO (Small-Office-Home-Office - Văn phòng nhỏ tại gia...

Tuy nhiên, cách giải thích dễ hiểu nhất cho công việc cụ thể của Jing Jing là cô có một cửa hàng nhỏ trên internet. Mỗi tháng, cô gái Bắc Kinh 25 tuổi này kiếm được khoảng 2.500 tệ từ tiền bán quần áo và mỹ phẩm. Có những tháng làm ăn thuận lợi, cô kiếm được khoảng 8.000 tệ (tương đương 1.000 USD).
Tự do trong kiếm tiền
Ý tưởng kinh doanh này đến với Jing Jing vào năm 2003 khi cô tình cờ lạc vào trang web EachNet, một website bán hàng trực tuyến khá lớn của Trung Quốc và gần đây bị eBay mua lại. "Tôi ngay lập tức bị thu hút bởi sự đa dạng của hàng hoá và dịch vụ hết sức tiện lợi ở đó. Với lại, tôi luôn tin tưởng vào gu thẩm mỹ của mình. Thế nên, tôi nghĩ mình nên thử một lần xem sao và tôi đã kiếm được số tiền đủ để chi tiêu cho mình".
Thủ tục để Jing bắt đầu cũng rất đơn giản. Chỉ cần gửi bản copy chứng minh thư là cô đã có thể đăng ký được "thương hiệu" thời trang của mình - "Metro Cool Fashion". Việc buôn bán quần áo kiếm được nhiều tiền hơn Jing Jing dự đoán. Và thế là, sau khi tốt nghiệp Đại học Kinh doanh và công nghệ Bắc Kinh ngành truyền thông đại chúng, Jing Jing quyết định chọn công việc buôn bán trên mạng làm công việc chính của mình.
"Bố mẹ và bạn bè tôi đều cho rằng tôi thật điên rồ khi bỏ nghề làm báo để kinh doanh. Tôi cũng biết là với tấm bằng của mình, sẽ không quá khó khăn để có thể tìm được một công việc. Vấn đề là, tôi thích cuộc sống tự do, tung tẩy. Nếu tôi có thể kiếm sống mà vẫn làm chủ cuộc đời mình thì tại sao tôi lại phải đi làm thuê cho người khác trong khi vẫn chỉ kiếm được ngần đấy tiền, thậm chí ít hơn?!".

Quảng cáo thương mại điện tử trên xe buýt ở Thượng Hải
Ý tưởng của Jing Jing hiệu quả bởi nó tồn tại trong một môi trường kinh doanh ảo. Chẳng hạn, cô không cần nhiều vốn để bắt đầu, ngoài ra, công việc kinh doanh bắt đầu từ việc làm thêm với quy mô nhỏ: bán lại những thứ quần áo mà cô không cần nữa.
"Tôi không phải chuyên gia kinh doanh. Nhưng tôi có cái đầu cho việc đó. Và hiện giờ, tôi đã chứng minh chỉ cần có thế để điều hành một cửa hàng nho nhỏ trên internet".
Một cuộc điều tra với 540 sinh viên mới tốt nghiệp ở Thượng Hải cho thấy tới 78% có ý định nghiêm túc về việc khởi sự doanh nghiệp của riêng họ. Nhưng rốt cuộc, chỉ có 2% là thật sự bắt tay vào kinh doanh và đạt được một vài thành công nhất định.
Trên lý thuyết, Chính phủ Trung Quốc khuyến khích sinh viên khởi nghiệp cho chính bản thân họ. Chẳng hạn, năm nay Hội đồng Nhà nước phát hành các tài liệu hướng dẫn người trẻ khởi nghiệp thành công, đồng thời, đơn giản hoá các thủ tục đăng ký kinh doanh và vay vốn ngân hàng cho sinh viên mới tốt nghiệp có nhu cầu khởi sự kinh doanh.
Không dễ nhưng vẫn là cơ hội Tuy nhiên, trên thực tế, "bắt đầu khởi nghiệp nói dễ hơn làm" - Ren Fengxian, giám đốc văn phòng sinh viên Đại học Kinh doanh và công nghệ Bắc Kinh nhận xét - "Nó không phải con đường trải đầy hoa hồng như nhiều sinh viên vẫn tưởng tượng khi họ còn ngồi trên ghế nhà trường. Họ sẽ phải đánh đổi và hy sinh rất nhiều thứ cho sự nghiệp của riêng mình".

Internet đang là môi trường kinh doanh hấp dẫn đối với nhiều sinh viên Trung Quốc  Nhiều thành phố như Bắc Kinh hay Quảng Châu còn có chính sách miễn thuế cho những sinh viên khởi sự kinh doanh. Tuy nhiên, "dù có rất nhiều chính sách ưu đãi, rất ít sinh viên tốt nghiệp có thể nắm lấy cơ hội và thu hút đầu tư, chủ yếu là do họ thiếu kinh nghiệm" - Ren cho biết. Trong tổng số 2.843 sinh viên tốt nghiệp Đại học Kinh doanh và công nghệ Bắc Kinh năm 2004, chỉ có 2 sinh viên khởi sự kinh doanh thành công. Một trường hợp kinh doanh thành công trên mạng khác là Wu Yunzhong, tốt nghiệp Đại học miền Trung Trung Quốc, từng thực tập 3 tháng tại Hubei Daily.
"Chỉ là nhân viên thực tập nên lương chả bõ bèn gì. Tôi lại sống xa gia đình và không muốn là gánh nặng cho bố mẹ". Thế là, Wu bỏ việc, dành toàn bộ số tiền tiết kiệm 3.000 tệ để mở Light Memory, một cửa hàng bán các đồ quân sự trên trang web Taobao.com. "Với Light Memory, tôi lấy lại được vốn đầu tư ban đầu sau một tháng. Sau đó, tôi mở thêm cửa hàng với các mặt hàng khác. Dịch vụ trên Taobao đều miễn phí nên tôi tiết kiệm được rất nhiều" - Wu cho biết.
Hiện ở Trung Quốc, thị trường kinh doanh o­nline là một lựa chọn lý tưởng cho doanh nhân trẻ nhiều tham vọng mà ngành học của họ không phải kinh doanh hoặc không có vốn như Jing Jing hay Wu Yunzhong.
Trong một năm, cộng đồng cư dân trên mạng của TQ đã tăng 18,4% lên 103 triệu vào năm 2005, và theo Trung tâm Thông tin mạng internet Trung Quốc, con số này sẽ còn tăng gấp đôi vào năm 2007. Khoảng 20 triệu người tham gia mua bán trên mạng ít nhất một lần trong năm 2005. Trong thời gian đó, doanh thu trên mạng tăng thêm 10 tỉ nhân dân tệ.
Với đà phát triển nhanh chóng của internet cùng với sự nở rộ của thị trường thương mại điện tử ở Trung Quốc, thật khó để nằm ngoài xu hướng tiêu dùng hiện đại này. Theo Wang Enhai, thuộc Trung tâm Thông tin mạng internet Trung Quốc, thị trường o­nline có vô khối tiềm năng bởi vì người bán và người mua đều là những sinh viên hoặc mới tốt nghiệp nghiện net - một thế hệ tiêu dùng luôn sẵn sàng thử những thứ mới mẻ.
Theo eBay EachNet, khoảng 40% cửa hàng o­nline do sinh viên đang học hoặc mới tốt nghiệp như Jing Jing hay Wu Yunzhong, mở ra và điều hành. Năm 2003, công ty này đã tổ chức một cuộc thi thương mại điện tử với sự tham gia của các sinh viên. Họ sẽ có 3 tháng để xem ai là người có doanh thu cao nhất. Kết quả, tổng doanh thu bán hàng trên site EachNet đạt 6,81 tỉ nhân dân tệ và chàng sinh viên 20 tuổi Hong Qiliang đã giành giải nhất. Chàng sinh viên ở thành phố Thượng Hải này bán mọi thứ có trong tay: từ chiếc thắt lưng giá 5 tệ tới chiếc laptop HP đã qua sử dụng giá 9.000 tệ...
Nếu như có một lúc nào đó, trào lưu các công ty dotcom nóng bỏng này sẽ tan như bong bóng xà phòng thì những người trẻ nhạy bén như Jing Jing cũng chẳng có gì phải hối hận. "Nếu mọi thứ có trở nên ngoài tầm kiểm soát, ngoài những dự định của tôi thì ít nhất tôi cũng đã làm được điều tôi muốn. Tôi vẫn còn trẻ. Tôi chẳng có gì để mất cả" - Jing Jing lạc quan.

sgtt